fbpx

Yo! MTV Raps: de échte Amerikaanse hiphopscene

Een artikel van Saul van Stapele

Popjournalist Saul van Stapele blikt terug op Yo! MTV Raps, het legendarische tv-programma dat de Amerikaanse hiphopscene uit de buurt haalde en de wijde wereld in katapulteerde. Op woensdag 2 november brengen BIRD, HipHopHuis en 45 Live een tribute aan Yo! MTV Raps met Beyond The Beat.

Begin deze maand bouwde De Wereld Draait Door de tv-studio na van het populaire digitale tv-programma 101Barz, een belangrijk platform voor de nationale hiphopscene waar veel bekende artiesten in Nederland zich het eerst in de kijker rapten. Met 101Barz haalde het succesvolste prime time-programma van een worstelende publieke omroep zo heel even een nieuwe generatie binnen.

101Barz is een belangrijk publiek programma. Hiphopcultuur wordt in Nederland vaak op karikaturale en luie wijze besproken door mensen die geen binding hebben met de scene. Dat maakt een medium als 101Barz, een initiatief van hiphopliefhebber Angelo ‘Rotjoch’ Diop, een verademing. Hier zien we iemand die écht van hiphop houdt, praten met mensen uit zijn scene. Er is geen afstand meer.

101Barz is een Nederlands programma in de traditie van Yo! MTV Raps, het programma van muziekzender MTV dat van 1988 tot 1995 furore maakte – de titel keerde later terug in de programmering maar toen was de magie al verdwenen. Met name de eerste jaren speelde Yo! MTV Raps een cruciale rol. In Amerika, waar de succesjaren van het programma parallel liepen aan wat het gouden tijdperk van hiphop in de Verenigde Staten genoemd wordt, maar zeker ook in Nederland.

Muziekzender MTV was eind jaren tachtig geen voor de hand liggende medium voor een gerespecteerd hiphop-programma. Nog maar een paar jaar eerder had Michael Jackson de racistische hokjes doorbroken die de muziekindustrie voor zwarte acts ontworpen had. Op het gebied van actuele Afro-Amerikaanse cultuur had MTV – op het uitzenden van enkele videoclips en megasterren na – geen enkele reputatie.

Maar het was raak vanaf de pilotuitzending – met onder meer DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince en Run DMC en als eerste clip Follow The Leader van Eric B & Rakim. De presentator, Fab Five Freddy, was net als Rotjoch in Nederland een spin in het web van de scene, iemand die iedereen kende, cruciale connecties maakte en een belangrijke rol speelde bij de groei van zijn cultuur. Hij praatte met rappers op gelijkwaardig niveau; iets wat in mainstream-media decennia later nog steeds een unicum is.

Vóór Yo! MTV Raps was MTV vooral een doorgeefluik van mainstreamcultuur geweest – en dat zou het daarna ook snel weer worden. Maar via Yo! MTV Raps kreeg publiek wereldwijd een insiderblik in de Amerikaanse hiphopscene. De rappers van NWA – over wie andere media louter op paniekerig megafoonvolume spraken – namen Yo! MTV Raps – en daarmee kijkers wereldwijd – mee hun buurt in. We zaten bij producer Pete Rock in zijn kelder. We zagen Tupac iets te stoer opscheppen over een vechtpartij met twee regisseurs waardoor hij later juridisch in de problemen kwam; de rapper had zich, tussen zijn eigen mensen in de tv-studio, te comfortabel gevoeld.

Maar dat Tupac daar zat met zijn peers, was cruciaal voor het belang van Yo! MTV Raps, in Amerika, maar ook in Nederland. De mainstream-media waren én zijn overwegend wit. Van de Afro-Amerikaanse popcultuur wordt vaak met grote afstand verslag gedaan, lacherig, afstandelijk en karikaturaal. Met Yo! MTV Raps was er een show die oprecht, gepassioneerd verslag deed vanuit de hiphopscene zelf.

Het moet voor een nieuwe generatie moeilijk voorstelbaar zijn hoe lastig het eind jaren tachtig was intensief op de hoogte te raken van een cultuur die zich aan de andere kant van de oceaan ontwikkelde. Je zag een sneaker in een rapmagazine, je luisterde een tape die je buurjongen van zijn neefje had gekopieerd. Omdat hiphop nog niet mainstream was, en de grote media er mondjesmaat, en dan vaak belabberd, aandacht aan besteedden, had het iets mysterieus en ongrijpbaars.

Maar met Yo! MTV Raps zat ook de scene in Nederland ineens op de eerste rij. We zagen hoe rappers waren buiten hun videoclips, in hun buurt, met hun vrienden. In het straatbeeld in Nederland zag je weliswaar de mode al, de dansers, de rappers, we hoorden de muziek. Maar Yo! MTV Raps gaf het context. Een nieuwe generatie kwam door het programma voor het eerst in contact met de muziek en de scene in de volle breedte, van Wu-Tang Clan tot Run DMC, van NWA tot A Tribe Called Quest.

MTV zelf deed na de succesjaren van Yo! MTV Raps de hiphopcultuur weer volledig in de uitverkoop. De voormalige muziekzender richtte zich op sensationele, in scène gezette reality-troep en kwam met karikaturale onzin als MTV Cribs (waarin rappers de zoveelste badkamer toonden waarin ze nooit geweest waren), het pronkerige auto-programma Pimp My Ride en de realitysoap Love & Hip Hop.

Maar de invloed van Yo! MTV Raps bleef overeind. In de zelfverzekerdheid waarmee een nieuwe generatie jongeren in Nederland hun eigen cultuur, scene en identiteit vormgaf. In mode, muziek en kunst geïnspireerd op de Amerikaanse scene, die steeds onafhankelijker en eigenzinniger werd. En in tv-programma’s als The Pitch op TMF in de jaren negentig, en invloedrijke hiphopmedia als nationale platforms Puna en 101Barz nu, die ons de scene van binnenuit laten zien.

 

Saul van Stapele is journalist, auteur en creatief directeur van hiphopconferentie ADE Beats. Begin 2013 won hij de 19e editie van de Pop Media Prijs, een jaarlijkse prijs voor de beste popjournalistiek in Nederland, voor zijn artikelen, boeken en evenementen.

share tweet whatsapp
View magazine

Have A Look At This

Saturday 09 November

Ishmael Ensemble

Ishmael Ensemble

“Ishmael Ensemble’s derde album, ‘Rituals’, dat in september 2024 zal worden uitgebracht, markeert een belangrijke evolutie voor de groep uit Bristol. Bekend om hun mix van live-instrumentatie en elektronische elementen, breidt hun nieuwe album hun muzikale grenzen verder uit dan het label ‘new UK jazz’. ‘Rituals’ combineert spirituele jazz, dub, experimentele en elektronische muziek tot levendige, psychedelische sounds die zowel toegankelijk als complex zijn. Eind dit jaar gaan start hun Rituals tour en zaterdag 09 november staan ze in BIRD!

Saturday 29 March

RANI

RANI kondigt nieuwe tour aan in 2025. Zaterdag 29 maart is zij in BIRD, Rotterdam.

RANI, bekend om haar betoverende stem en pakkende nummers, bracht eerder dit jaar al
verschillende nummers uit die de hitlijsten bestormden. Met haar laatste single ‘Outside In’,
die nog steeds viral gaat op TikTok, tekende ze als eerste Nederlandse artiest bij TikTok’s
label SoundOn. Nu kan ze niet wachten om haar nieuwe muziek live te delen met haar fans.

Op 15 maart 2025 trapt RANI haar tour door Nederland af in de Tolhuistuin in Amsterdam.
Daarna treedt ze op 21 maart op in Luxor Live in Arnhem, 29 maart in BIRD in Rotterdam en
op 5 april in TivoliVredenburg in Utrecht

Saturday 29 June

Blue Grass Country Soul Night 

Zaterdag 29 juni is BIRD dé plek om te zijn na een bezoek aan het Rotterdam Bluegrass Festival op het Noordplein of de New Orleans Soul Food Night in BIRD. Die nacht organiseert BIRD in samenwerking met het Rotterdam Bluegrass Festival een afterparty met optredens van de topartiesten van het vermaarde Rotterdamse bluegrassfestival. Na afloop van de festivalzaterdag barst het jamfeest los onder leiding van de fenomenale Amerikaanse headliner van het Rotterdam Bluegrass Festival (die we nog even geheimhouden), en transformeert het podium van BIRD in één grote bluegrass soul jamsessie. Je kunt tot in de vroege uurtjes je beste bluegrass en soul dansmoves laten zien op de dansvloer, onder muzikale leiding van DJ Dandy Dave en zijn platenkoffers vol country- en soulknallers.

Voor slechts € 25,- krijg je toegang tot zowel het festival op het Noordplein (een dagkaart voor zaterdag 29 juni) als deze speciale afterparty in BIRD. De muziek gaat door tot 4:00 uur ’s ochtends, wanneer twee levendige scenes samensmelten tot één zinderende afterparty. Laat je verrassen door onverwachte samenwerkingen en beleef een ultieme bluegrass en soul ervaring tijdens deze nu al legendarische avond. Een ervaring die je absoluut niet mag missen!